Μητροπολιτική αυτοδιοίκηση στα όρια του νομού Θεσσαλονίκης, γενναίες συνενώσεις ακόμη και εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος, καθιέρωση της αιρετής περιφερειακής αυτοδιοίκησης Κεντρικής Μακεδονίας και σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διοίκησης των δήμων φέρνει το τελικό σχέδιο του «Καλλικράτη».Του Νίκου Ηλιάδη
Το 298 σελίδων προσχέδιο δόθηκε αργά την Παρασκευή στους ενδιαφερόμενους, χωρίς όμως να περιλαμβάνεται σε αυτό το χωροταξικό που αφορά τα όρια των νέων δήμων. Οι τελικές προτάσεις για το χωροταξικό θα δοθούν εντός της τρέχουσας εβδομάδας, αφού γίνουν προηγουμένως κάποιες τελευταίες διορθώσεις, και το τελικό σχέδιο θα έρθει προς συζήτηση στο υπουργικό συμβούλιο πιθανότατα την προσεχή Δευτέρα. Η ψήφιση του νομοσχεδίου θα γίνει το Μάιο και θα ακολουθήσει σειρά προεδρικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων, προκειμένου να λάβει σάρκα και οστά η νέα διοικητική δομή της χώρας. Αύριο και μεθαύριο αναμένεται μπαράζ συναντήσεων της ηγεσίας του υπουργείου Εσωτερικών με κυβερνητικούς βουλευτές ανά νομό, προκειμένου να διατυπωθούν οι τελευταίες ενστάσεις σχετικά με το σχέδιο συνενώσεων. Από το υπουργείο διαμηνύουν πάντως ότι οι διορθώσεις θα είναι ελάχιστες και μόνον για σοβαρούς λόγους και σε καμία περίπτωση δεν θα αφορούν προσωπικές εξυπηρετήσεις.
ΙΣΧΥΡΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣΣε ισχυρό πόλο εξουσίας στην Κεντρική Μακεδονία θα εξελιχθεί ο αιρετός περιφερειάρχης, ο οποίος εκτός από επικεφαλής στη δεύτερη πολυπληθέστερη περιφέρεια της χώρας θα προΐσταται ουσιαστικά διά του αντιπεριφερειάρχη και της μητροπολιτικής αυτοδιοίκησης. Η αιρετή περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας εκτός του περιφερειάρχη θα περιλαμβάνει επτά αντιπεριφερειάρχες, έναν για κάθε νομό, και 71 περιφερειακούς συμβούλους. Από αυτούς οι 41 θα προέρχονται από το νομό Θεσσαλονίκης, από πέντε θα έχουν οι νομοί Πιερίας, Ημαθίας και Πέλλας, επτά οι Σέρρες και από τέσσερις Κιλκίς και Χαλκιδική.
Οι 41 της Θεσσαλονίκης θα εκλέξουν 15μελές συμβούλιο, το οποίο θα ασκεί τις μητροπολιτικές λειτουργίες (πολιτική προστασία, συγκοινωνία, αστικές αναπλάσεις και πράσινο) και θα έχει θητεία δύο ετών. Σε αυτό θα προΐσταται ο αντιπεριφερειάρχης νομού Θεσσαλονίκης.
Περιφερειάρχης και αντιπεριφερειάρχες θα εκλέγονται χωρίς σταυρό, ενώ οι 71 περιφερειακοί σύμβουλοι με σταυρό, ο καθένας μόνον από τους ψηφοφόρους του δικού του νομού. Ο περιφερειάρχης θα μπορεί να διορίζει άλλους δύο θεματικούς αντιπεριφερειάρχες πέραν των επτά τοπικών. Ο πλειοψηφών συνδυασμός στις περιφερειακές εκλογές θα εκλέξει 43 συμβούλους, ενώ οι υπόλοιποι 28 θα κατανεμηθούν αναλογικά στους συνδυασμούς της αντιπολίτευσης.
Ισχυρά όργανα διοίκησης της περιφέρειας θα είναι η Εκτελεστική Επιτροπή, στην οποία θα συμμετάσχουν περιφερειάρχης και αντιπεριφερειάρχες και η οποία θα έχει το ρόλο ενός μίνι υπουργικού συμβουλίου. Σημαντικός είναι και ο ρόλος της Οικονομικής Επιτροπής, στην οποία επικεφαλής θα είναι ο αρμόδιος αντιπεριφερειάρχης. Αυτή θα σχεδιάζει, θα υλοποιεί και θα ελέγχει το σύνολο των οικονομικών της περιφέρειας.
Στις καινοτομίες περιλαμβάνεται η θέσπιση του «συμπαραστάτη του πολίτη και της επιχείρησης». Το πρόσωπο αυτό θα επιλέγεται με απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου, η οποία θα λαμβάνεται με μυστική ψηφοφορία και με πλειοψηφία των δύο τρίτων του συνόλου των μελών του, και θα πρόκειται για προσωπικότητα εγνωσμένου κύρους.
Στις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας ο αριθμός των περιφερειακών συμβούλων κυμαίνεται αναλόγως του πληθυσμού, από 41 μέλη σε περιφέρειες με πληθυσμό έως 300.000 κατοίκους έως και 101 μέλη στην περιφέρεια Αττικής.
ΤΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥ «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ»Εν αναμονή των κυβερνητικών προτάσεων για τα όρια των νέων δήμων τελούν τα στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις κυβερνητικών στελεχών οι περισσότερες αντιδράσεις αναμένεται να εκδηλωθούν στο λεκανοπέδιο και στη Θεσσαλονίκη. Αντιθέτως στην ύπαιθρο έχει διαμορφωθεί ισχυρό κλίμα αποδοχής των συνενώσεων. Εκτός των ορίων των νέων δήμων καβγάς αναμένεται να ξεσπάσει και για το όνομα και την έδρα των νέων ΟΤΑ.
Με βάση τις προτάσεις του υπουργείου, οι οποίες θα οριστικοποιηθούν εντός της εβδομάδας, ο αριθμός των δήμων δεν πρόκειται να υπερβαίνει τους 370.
Σημαντικά όργανα διοίκησης των νέων δήμων είναι η Εκτελεστική Επιτροπή, στην οποία συμμετέχουν ο δήμαρχος και οι αντιδήμαρχοι, καθώς και η Οικονομική Επιτροπή, που αποτελεί αναβάθμιση της σημερινής δημαρχιακής επιτροπής με σημαντικό ρόλο στην άσκηση και τον έλεγχο της οικονομικής πολιτικής του δήμου. Ο δήμαρχος θα ορίζει τους τοπικούς και θεματικούς αντιδημάρχους, των οποίων ο αριθμός κυμαίνεται από δύο έως οκτώ αναλόγως του πληθυσμού. Ο αριθμός των δημοτικών συμβούλων θα κυμαίνεται από 17 για δήμους έως 5.000 κατοίκους έως 49 για τους πολύ μεγάλους δήμους. Το προεδρείο του δημοτικού συμβουλίου θα είναι διαπαραταξιακό με εκπροσώπηση και της ελάσσονος αντιπολίτευσης.
Επιπλέον ιδρύονται συμβούλια δημοτικών κοινοτήτων (σε δήμους άνω των 2.000 κατοίκων) για την ενίσχυση της δημοτικής αποκέντρωσης με την παροχή νέων αρμοδιοτήτων. Επίσης διασφαλίζεται η εκπροσώπηση όλων των συνενούμενων δήμων και κοινοτήτων μέσω της καθιέρωσης εκλογικών περιφερειών που αντιστοιχούν στους επιμέρους δήμους ή κοινότητες που συνενώνονται. Συστήνεται επίσης η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής με αρμοδιότητες για θέματα πολεοδομικού και περιβαλλοντικού χαρακτήρα, αδειοδοτήσεις καταστημάτων και επιχειρήσεων. Επίσης καθιερώνονται όργανα διαβούλευσης και διαμεσολάβησης. Όπως και στις περιφέρειες, έτσι και στους δήμους προβλέπεται η θέσπιση του «συμπαραστάτη του πολίτη και των επιχειρήσεων», ο οποίος θα υποστηρίζεται διοικητικά από τις υπηρεσίες του δήμου, θα δέχεται καταγγελίες άμεσα θιγόμενων πολιτών και επιχειρήσεων για κακοδιοίκηση των υπηρεσιών του δήμου, των νομικών προσώπων και των επιχειρήσεών του και θα διαμεσολαβεί, για να επιλυθούν τα σχετικά προβλήματα, ενώ είναι υποχρεωμένος να απαντά εγγράφως ή ηλεκτρονικά εντός 30 ημερών στους ενδιαφερόμενους.
Πέντε έως έξι δήμοι στην Α’, εννέα έως δέκα στη Β’Πολεοδομικό συγκρότημα: Η αρχική απόφαση του υπουργείου ήταν η συνένωση των δεκατεσσάρων δήμων του πολεοδομικού συγκροτήματος σε τέσσερις. Αυτό όμως φάνηκε να αλλάζει το μεσημέρι της Παρασκευής και πλέον θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως στην Α’ Θεσσαλονίκης θα πάμε για πέντε ή το πολύ έξι δήμους. Στην αλλαγή συνετέλεσε σύμφωνα με πληροφορίες η παρέμβαση θεσσαλονικέα υπουργού, ο οποίος συνέστησε Σταυρούπολη, Πολίχνη και Ευκαρπία να αποτελέσουν ξεχωριστό δήμο. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε τη συνένωση αυτών των τριών δήμων με Συκιές, Νεάπολη, Πεύκα και Άγιο Παύλο.
Κατόπιν αυτού οι τέσσερις δήμοι θα συνενωθούν σε έναν με κάποιο, πολύ μικρό ενδεχόμενο, προσκόλλησης και της Τριανδρίας, η οποία το πιθανότερο είναι να πάει στο δήμο Θεσσαλονίκης. Στα ανατολικά η Καλαμαριά παραμένει ως έχει. Δυτικά η αρχική απόφαση προβλέπει τη συνένωση Ευόσμου, Αμπελοκήπων, Μενεμένης και Ελευθερίου Κορδελιού σε έναν δήμο. Υπάρχει ωστόσο η σκέψη να αποκολληθεί ο Εύοσμος λόγω μεγέθους, οπότε στην περίπτωση αυτή θα προκύψει και έκτος δήμος.
Β’ Θεσσαλονίκης: Οι 31 δήμοι θα γίνουν εννέα, το πολύ δέκα. Ειδικότερα θεωρείται βέβαιη η συνένωση Χορτιάτη με Πυλαία και Πανόραμα, Θέρμης με Μίκρα και Βασιλικά, Θερμαϊκού με Επανομή και Μηχανιώνα, Εχέδωρου με Αξιό και Χαλάστρα, Αγίου Αθανασίου με Χαλκηδόνα και Κουφάλια.
Από εκεί και πέρα βέβαιη θεωρείται η συνένωση Ωραιοκάστρου και Καλλιθέας με ενδεχόμενη την προσκόλληση και της Μυγδονίας. Αυτό θα συμβεί, εάν αποφασιστεί να «σπάσει» ο μεγάλος δήμος της επαρχίας Λαγκαδά, ο οποίος περιλαμβάνει επίσης Βερτίσκο, Λαχανά και Άσσηρο. Ο Άγιος Γεώργιος πάει με Ρεντίνα και Μάδυτο, η Κορώνεια με δήμο Καλλινδοίων και Απολλωνία και ο Σοχός με Αρέθουσα και Εγνατία.
Υπόλοιπη Κεντρική Μακεδονία: 24 από 83 οι δήμοιΗμαθία: Οι δώδεκα δήμοι θα συνενωθούν στους εξής τρεις: 1. Βέροιας, Βεργίνας, Απ. Παύλου, Αντιγονιδών, Μακεδονίδος, 2. Νάουσας, Ανθεμίων, Δοβρά, Ειρηνούπολης και 3. Αλεξάνδρειας, Μελίκης, Πλαταίος. Συζητείται η ίδρυση και τέταρτου δήμου.
Κιλκίς: Οι έντεκα δήμοι και μία κοινότητα θα συνενωθούν στους εξής τρεις δήμους: 1. Κιλκίς, Γαλλικού, Πικρολίμνης, 2. Δοϊράνης, Κρουσσών, Χέρσου, Μουρίων και 3. Πολυκάστρου, Αξιούπολης, Γουμένισσας, Ευρωπού, Λιβαδίων.
Πέλλα: Οι έντεκα δήμοι θα συνενωθούν στους εξής τέσσερις: 1. Αριδαίας, Εξαπλάτανου, 2. Έδεσσας, Βεγορίτιδας, 3. Σκύδρας, Μενηίδος και 4. Γιαννιτσών, Κρύας Βρύσης, Κύρρου, Μ. Αλεξάνδρου, Πέλλας.
Πιερία: Οι δεκατρείς δήμοι θα συνενωθούν στους εξής τρεις: 1. Δίου, Λιτοχώρου, Αν. Ολύμπου, 2. Κατερίνης, Κορινού, Ελαφίνας, Παραλίας, Πέτρας, Πιερίων και 3. Αιγινίου, Κολινδρού, Μεθώνης, Πύδνας.
Σέρρες: Οι 22 δήμοι και πέντε κοινότητες θα συνενωθούν στους εξής έξι δήμους: 1. Εμ. Παππά, Κ. Μητρουσίου, Λευκώνα, Σερρών, Σκοτούσσης, Σκουτάρεως, Στρυμόνα, Στρυμονικού, Α. Βροντούς, Ορεινής, 2. Πρώτης, Ροδολίβους, Κορμίστας, 3. Σιδηροκάστρου, Προμαχώνα, Άγκιστρου, Αχλαδοχωρίου, 4. Κερκίνης, Πετριτσίου, Ηράκλειας, 5. Αμφίπολης, Αχινού, Βισαλτίας, Νιγρίτας, Τραγίλου και 6. Αλιστράτης, Ν. Ζίχνης. Υπάρχει και εναλλακτικό σενάριο που προβλέπει τη δημιουργία επτά δήμων.
Χαλκιδική: Οι δεκατέσσερις δήμοι θα συνενωθούν στους εξής πέντε: 1. Πολυγύρου, Ορμύλιας, Ανθεμούντα, 2. Σιθωνίας, Τορώνης, 3. Κασσάνδρας, Παλλήνης, 4. Μουδανιών, Καλλικράτειας, Τρίγλιας και 5. Αρναίας, Ζερβοχωρίων, Παναγίας, Σταγίρων - Ακάνθου. Συζητείται το ενδεχόμενο περαιτέρω συνενώσεων για την ίδρυση μόνον τριών δήμων.
Εκλογικό σύστημα σε δήμους και περιφέρειεςΟι περιφερειακές και δημοτικές εκλογές θα διενεργούνται κάθε τέσσερα χρόνια την πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου. Για την εκλογή απαιτείται η συγκέντρωση του 50% συν ένα των έγκυρων ψηφοδελτίων, σε διαφορετική περίπτωση θα υπάρχει επαναληπτική εκλογή την επόμενη Κυριακή. Η εγκατάσταση των νέων διοικήσεων θα γίνεται την πρώτη κάθε επόμενου έτους από το έτος εκλογής.
Ειδικότερα για τις περιφέρειες ο αριθμός των υποψηφίων περιφερειακών συμβούλων θα είναι ίσος με τον αριθμό των μελών του περιφερειακού συμβουλίου αυξημένος έως και κατά 50%. Ο κάθε εκλογέας θα μπορεί να επιλέγει μόνον υποψήφιους από το δικό του νομό. Αντιθέτως στις δημοτικές εκλογές οι ψηφοφόροι θα μπορούν να διαθέτουν και έναν σταυρό για υποψήφιο από άλλη δημοτική κοινότητα πέραν αυτής στην οποία ανήκουν.
Ως προς την ποσόστωση προβλέπεται η κατά το 1/3 εκπροσώπηση του κάθε φύλου στα ψηφοδέλτια.
Οι νέοι μισθοίΟι περιφερειάρχες απαγορεύεται, όσο διαρκεί η θητεία τους, να ασκούν οποιοδήποτε επάγγελμα. Ο μισθός τους είναι ίσος με το μισθό του γενικού γραμματέα υπουργείου, ο οποίος ανέρχεται σήμερα στα 3.800 ευρώ. Οι αντιπεριφερειάρχες, καθώς και ο πρόεδρος του περιφερειακού συμβουλίου θα λαμβάνουν το 75% του μισθού του περιφερειάρχη, δηλαδή 2.850 ευρώ. Επιπλέον κάθε περιφερειακός σύμβουλος θα λαμβάνει 76 ευρώ για κάθε συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου, το οποίο δεν μπορεί να συνεδριάσει περισσότερες από τέσσερις φορές το μήνα. Συνεπώς οι μηνιαίες αντιμισθίες των συμβούλων δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα 304 ευρώ.
Επαγγελματικό ασυμβίβαστο ισχύει και για τους δημάρχους δήμων άνω των 10.000 κατοίκων. Δήμαρχος σε δήμο άνω των 100.000 κατοίκων θα λαμβάνει μισθό ίσο με αυτόν του γενικού γραμματέα υπουργείου, δηλαδή 3.800 ευρώ. Δήμαρχοι δήμων από 20.000 έως 100.000 κατοίκους θα λαμβάνουν το 80%, δηλαδή 3.040 ευρώ, ενώ δήμαρχοι δήμων μικρότερων των 20.000 κατοίκων θα λαμβάνουν το 60%, δηλαδή 2.280 ευρώ. Οι αντιδήμαρχοι θα λαμβάνουν το 50% του μισθού του δημάρχου, ενώ ο πρόεδρος δημοτικού συμβουλίου το 40%.
Επιφυλάξεις από ΝΔΝα παρουσιάσει ολόκληρο το σχέδιο του «Καλλικράτη» κάλεσε χθες την κυβέρνηση η Νέα Δημοκρατία διά του βουλευτή της Χρήστου Ζώη.
Ο υπεύθυνος του τομέα Πολιτικής Ευθύνης Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης με δήλωσή του τόνισε ότι η κυβέρνηση πρέπει να παρουσιάσει και τη χωροθέτηση των νέων δήμων και των περιφερειών. «Σε αυτό το προχωρημένο στάδιο συζητήσεων για τον ‘Καλλικράτη’, την ώρα που έχει εμπλακεί όλη η αυτοδιοικητική κοινωνία και συζητά για το μέλλον της, περιμένουμε από την κυβέρνηση να μην κάνει τίποτα λιγότερο από το να παρουσιάσει το σύνολο του ‘Καλλικράτη’», ανέφερε χαρακτηριστικά και διευκρίνισε πως, «όταν λέμε το σύνολο, εννοούμε και τη χωροθέτηση των νέων δήμων και περιφερειών. Δεν νοείται συζήτηση που να μη συνοδεύεται από αυτά τα δύο στοιχεία. Κάθε άλλη κίνηση είναι εκ των πονηρού». Νωρίτερα ο πρόεδρος της ΝΔ από το βήμα της Κ.Ε. άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για τους χειρισμούς της και σε αυτό το σοβαρό θέμα και εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για το χρόνο ψήφισης του σχετικού νομοσχεδίου.
Πηγή:
Μακεδονία
